ได้คำสั่งย้ายแล้ว คำถามถัดมาที่ทุกคนเจอคือ "ไปถึงแล้วจะนอนที่ไหน" บางคนโชคดีได้บ้านพักของหน่วยงาน บางคนต้องหาบ้านเช่าเองภายในไม่กี่สัปดาห์ บทความนี้ช่วยให้คุณวางแผนเรื่องที่อยู่ได้ตั้งแต่ก่อนเดินทาง
เริ่มจากถามว่าหน่วยงานปลายทางมีบ้านพักไหม
หน่วยงานราชการหลายแห่งมีบ้านพักหรือแฟลตของทางราชการ แต่จำนวนมักน้อยกว่าคนที่อยากเข้าพัก และแต่ละหน่วยงานมีระเบียบการจัดเข้าพักของตัวเอง เช่น กรมการปกครองมีระเบียบว่าด้วยการจัดข้าราชการเข้าพักอาศัยที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา และกองทัพอากาศมีระเบียบว่าด้วยการพักอาศัย พ.ศ. 2560
ดังนั้นอย่าถือตามประสบการณ์ของเพื่อนต่างสังกัด ให้ถามหน่วยงานปลายทางโดยตรง คำถามที่ควรถาม:
- มีบ้านพักหรือแฟลตว่างอยู่ไหม หรือต้องต่อคิว
- ยื่นคำขอเข้าพักที่ใคร ใช้แบบฟอร์มอะไร
- จัดลำดับผู้เข้าพักอย่างไร
- ผู้พักต้องจ่ายอะไรเองบ้าง เช่น ค่าน้ำ ค่าไฟ หรือค่าส่วนกลาง
- พาครอบครัวเข้าพักได้ไหม มีเงื่อนไขเรื่องสัตว์เลี้ยงหรือการต่อเติมหรือไม่
- ถ้าย้ายออกหรือเกษียณ ต้องคืนบ้านภายในกี่วัน
ระเบียบบ้านพักต่างกันมากตามสังกัด ตรวจประกาศของหน่วยงานต้นสังกัดและขอสำเนาระเบียบฉบับล่าสุดไว้ก่อนตัดสินใจ
บ้านพักราชการกับค่าเช่าบ้าน เกี่ยวกันอย่างไร
เรื่องนี้หลายคนเข้าใจผิด ตามพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ. 2547 ข้าราชการที่ได้รับคำสั่งให้ไปประจำสำนักงานในต่างท้องที่มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้าน เว้นแต่ทางราชการได้จัดที่พักอาศัยให้แล้ว
คู่มือตรวจเอกสารค่าเช่าบ้านของกรมวิชาการเกษตรสรุปประเด็นที่ควรรู้ไว้หลายข้อ:
- ถ้าหน่วยงานจัดบ้านพักให้แล้ว จะเบิกค่าเช่าบ้านไม่ได้
- ถ้าหน่วยงานจัดบ้านพักให้แต่เราไม่ยอมเข้าพัก ถือว่าสละสิทธิ และเบิกค่าเช่าบ้านไม่ได้
- ถ้าคู่สมรสอยู่จังหวัดเดียวกันและได้บ้านพักหรือเบิกค่าเช่าบ้านอยู่แล้ว อีกฝ่ายจะเบิกซ้ำไม่ได้
สำหรับการย้ายสับเปลี่ยน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการย้ายตามคำร้องขอของตนเอง สิทธิค่าเช่าบ้านอาจไม่มีตั้งแต่ต้น รายละเอียดอ่านได้ใน ย้ายตามคำขอของตัวเอง เบิกค่าขนย้ายและค่าเช่าบ้านได้ไหม แต่ทั้งหมดนี้มีข้อยกเว้น จึงควรถามงานการเงินของหน่วยงานปลายทางก่อนเซ็นสัญญาเช่า
ถ้าบ้านพักทรุดโทรมจนอยู่ไม่ได้
มีคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่วินิจฉัยว่า ถ้าบ้านพักที่จัดให้อยู่ในสภาพที่ต้องซ่อมแซมก่อนจึงจะเข้าพักได้ ข้าราชการอาจมีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านไปจนกว่าจะซ่อมเสร็จ ถ้าเจอกรณีแบบนี้ ให้ถ่ายภาพสภาพบ้าน ทำบันทึกแจ้งหน่วยงานเป็นลายลักษณ์อักษร แล้วปรึกษางานการเงิน อย่าตัดสินใจเองจากการคุยปากเปล่า
ก่อนรับกุญแจบ้านพัก ทำ 5 อย่างนี้
- อ่านระเบียบผู้พักอาศัย โดยเฉพาะข้อห้าม เช่น ห้ามให้ผู้อื่นเช่าช่วง ห้ามต่อเติมโดยไม่ขออนุญาต
- ตรวจสภาพบ้านพร้อมเจ้าหน้าที่ ถ่ายภาพทุกห้อง ก๊อกน้ำ ปลั๊กไฟ หลังคา และมิเตอร์น้ำไฟ
- จดเลขมิเตอร์วันรับบ้าน เพื่อไม่ต้องจ่ายค่าน้ำไฟที่ผู้พักคนก่อนใช้
- ถามขั้นตอนแจ้งซ่อม ว่าแจ้งที่ใคร และค่าซ่อมแบบไหนผู้พักต้องจ่ายเอง
- เก็บสำเนาหนังสืออนุญาตเข้าพัก ไว้ใช้ยืนยันกับงานการเงินและตอนย้ายออก
ถ้าต้องเช่าบ้านเอง หาอย่างไรให้เร็ว
ใช้คู่สลับเป็นแหล่งข้อมูลแรก
คู่สลับของคุณเพิ่งอยู่ในพื้นที่ปลายทางมาก่อน เขารู้ว่าย่านไหนใกล้ที่ทำงาน ค่าเช่าประมาณเท่าไร และเจ้าของบ้านคนไหนดี บางกรณีคู่สลับเช่าบ้านอยู่ และเจ้าของบ้านยินดีให้คุณเช่าต่อ ช่วยให้ไม่ต้องหาใหม่ทั้งหมด ถามอย่างสุภาพ และอย่าให้เรื่องบ้านกลายเป็นเงื่อนไขของการสลับ หากยังไม่เคยคุยรายละเอียดกับคู่สลับ อ่าน วิธีคุยกับคู่สลับและผู้บังคับบัญชา
ถามเพื่อนร่วมงานใหม่
งานบุคคลหรือเพื่อนร่วมงานที่ปลายทางมักรู้จักหอพักหรือบ้านเช่าที่ข้าราชการนิยมอยู่ บางพื้นที่มีกลุ่มของหน่วยงานที่แบ่งปันประกาศห้องว่าง
ดูบ้านด้วยตัวเองก่อนโอนเงิน
ประกาศบ้านเช่าออนไลน์มีทั้งของจริงและของปลอม ระวังกรณีต่อไปนี้:
- ขอให้โอนเงินมัดจำก่อนนัดดูบ้าน
- ราคาถูกผิดปกติเมื่อเทียบกับย่านเดียวกัน
- ผู้ให้เช่าไม่ยอมให้ดูบ้านหรือเลี่ยงการทำสัญญา
ถ้ายังเดินทางไปดูเองไม่ได้ ขอให้คู่สลับหรือเพื่อนร่วมงานช่วยไปดูแทน หรือวิดีโอคอลขณะเดินดูบ้าน
อ่านสัญญาเช่าให้ครบ
| เรื่อง | สิ่งที่ควรเช็ก |
|---|---|
| ระยะเวลาเช่า | สัญญาขั้นต่ำกี่เดือน ถ้าย้ายอีกครั้งต้องแจ้งล่วงหน้ากี่วัน |
| เงินประกัน | กี่เดือน คืนเมื่อไร หักกรณีใดบ้าง |
| ค่าน้ำไฟ | คิดตามมิเตอร์การไฟฟ้า หรือเจ้าของบ้านคิดเรตเอง |
| การซ่อม | อะไรเจ้าของบ้านซ่อม อะไรผู้เช่าซ่อม |
| ใบเสร็จ | ขอใบเสร็จทุกเดือน เผื่อต้องใช้เป็นหลักฐาน |
วางแผนช่วงรอยต่อ
บางครั้งต้องรายงานตัวก่อนที่บ้านพักจะว่างหรือก่อนหาบ้านเช่าได้ ลองวางแผนสำรองไว้:
- ช่วงแรกพักชั่วคราว: ห้องพักรายเดือนหรือบ้านญาติ ระหว่างรอบ้านพัก
- ทยอยขนของ: ขนเฉพาะของจำเป็นก่อน ของใหญ่ค่อยตามไปเมื่อมีที่อยู่แน่นอน
- ครอบครัวตามไปทีหลัง: ถ้าลูกต้องย้ายโรงเรียน การย้ายกลางเทอมอาจยากกว่า อ่านเพิ่มที่ ย้ายโรงเรียนลูกเมื่อพ่อแม่ย้ายงาน
สรุป
เรื่องที่อยู่ควรเริ่มคิดทันทีที่เจอคู่สลับ ไม่ใช่หลังได้คำสั่ง ถามหน่วยงานปลายทางเรื่องบ้านพักและระเบียบให้ชัด ถามงานการเงินเรื่องสิทธิค่าเช่าบ้าน และใช้ข้อมูลจากคู่สลับให้เป็นประโยชน์ คุณจะเริ่มชีวิตในจังหวัดใหม่ได้อย่างไม่ฉุกละหุก
แหล่งอ้างอิง
- คู่มือวิธีการตรวจสอบเอกสารการใช้สิทธิเบิกเงินค่าเช่าบ้าน กรมวิชาการเกษตร
- บทความกฎหมายเรื่องค่าเช่าบ้านกรณีบ้านพักต้องซ่อมแซม (คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด) เผยแพร่บนเว็บไซต์กรมฝนหลวงและการบินเกษตร
- บทความกฎหมายเรื่องค่าเช่าบ้านเมื่อมีบ้านพักว่าง เผยแพร่บนเว็บไซต์กรมฝนหลวงและการบินเกษตร
- ระเบียบกรมการปกครองว่าด้วยการจัดข้าราชการเข้าพักอาศัย (ราชกิจจานุเบกษา)
- ระเบียบกองทัพอากาศ ว่าด้วยการพักอาศัย พ.ศ. 2560
ยังไม่เจอคู่สลับ? ลงประกาศหาคู่ย้ายฟรี ระบุจังหวัดและตำแหน่งที่ต้องการ แล้วเริ่มคุยกับคู่สลับเรื่องงานและที่อยู่ในจังหวัดใหม่ได้เลย
กำลังหาคู่ย้ายสับเปลี่ยนอยู่หรือเปล่า
ลงประกาศฟรี ระบบจะจับคู่ให้อัตโนมัติ ทั้งคู่ตรงตัวและวงสามทาง
ลงประกาศของฉัน